Droga medytacji

Z Ewangelii według Świętego Jana

Jezus tak wołał: «Ten, kto we Mnie wierzy, wierzy nie we Mnie, lecz w Tego, który Mnie posłał. A kto Mnie widzi, widzi Tego, który Mnie posłał.

Ja przyszedłem na świat jako światłość, aby nikt, kto we Mnie wierzy, nie pozostawał w ciemności. A jeżeli ktoś słyszy słowa moje, ale ich nie zachowuje, to Ja go nie potępię. Nie przyszedłem bowiem po to, aby świat potępić, ale by świat zbawić.

Kto Mną gardzi i nie przyjmuje słów moich, ten ma swego sędziego: słowo, które wygłosiłem, ono to będzie go sądzić w dniu ostatecznym. Nie mówiłem bowiem sam od siebie, ale Ojciec, który Mnie posłał, On Mi nakazał, co mam powiedzieć i oznajmić. A wiem, że przykazanie Jego jest życiem wiecznym. To, co mówię, mówię tak, jak Mi Ojciec powiedział». (J 12, 44-50)

W 1987 roku został porwany jako zakładnik przez terrorystów islamskich Amerykanin, wykładowca Uniwersytetu w Bejrucie. Zamknięto go w ciemnym pomieszczeniu, bez okien, z niewielką szczeliną przez którą dobiegało słońce, bez możliwości kontaktu ze światem zewnętrznym. Jedynym kontaktem z ludźmi był skromny posiłek podawany mu bez słowa, raz dziennie przez pilnującego go strażnika. Ani książki, ani ołówka, ani papieru, ani pracy, ani rozrywki. Jedynie siennik, na którym mógł się położyć. W samotności tej myślał, że zwariuje podczas niekończących się dni i nocy.

Po jakimś czasie jednak odkrył obecność na dnie swego serca… W głodzie ciała i ducha odnalazł modlitwę – prostą, opartą na wersecie psalmu zapamiętanego z dzieciństwa, które powtarzał każdego ranka, na rozpoczęcie dnia z ojcem: Boże wejrzyj ku wspomożeniu memu, Panie, pospiesz ku ratunkowi memu. Każdego dnia odnajdywał ich więcej i powoli je powtarzał na nowo. Przedłużał te chwile łaski. Nie był już sam i w ten sposób nie tylko “przetrzymał” 4 lata niewoli, ale także pogłębił swoją wiarę. Kiedy odzyskał wolność był innym człowiekiem, bardziej wrażliwym na obecność Boga… wszędzie

Przyszliśmy na świat i żyjemy tak, jak tylko potrafimy najlepiej. Czasami udaje nam się w dążeniu do doskonałości i świętości, czasami jednak upadamy i grzeszymy. Wtedy daleko nam od ewangelicznego naśladowania Jezusa.

Stajemy się dalecy i nieobecni w spotkaniu z Kimś, kto powinien być dla nas Mistrzem w poruszaniu się po drogach życia…, Kimś w obecność kogo czulibyśmy się nieustannie zanurzeni. Jak o tym przypomina św. Paweł: „W Bogu żyjemy, poruszamy się i jesteśmy”. [Dz 17,28]

Taka świadomość zanurzenia w miłość Ojca towarzyszyła Jezusowi nieustannie – można powiedzieć, że była Jego nieustanną modlitwą – dialogiem miłości z Ojcem w Duchu Świętym. O ileż łatwiejsze byłoby nasze życie, gdyby taka świadomość zanurzenia w Boża obecność i wszechogarniająca miłość towarzyszyła także nam.

Jezus przychodzi do nas każdego dnia na tyle różnych sposobów. W dużej jednak mierze to od nas zależy, czy będziemy potrafili dostrzec tę Jego obecność i czy damy możliwość, aby Jezus działał w naszym życiu i przez nas w życiu innych.

Poruszają mnie słowa jednego ze współczesnych wokalistów, który śpiewa wyznając swoja wiarę we wszechogarniającą  obecność Boga: „Podnoszę kamień a On tam jest, przytulam drzewo a On tam jest, szumi rzeka a On tam jest, patrzę na człowieka a On tam jest… „ [Paprodziad]

Bo jak pisał Merton w „Nowym posiewie kontemplacji”: „Naprawdę warto pamiętać o tym podstawowym kryterium prawdy o Bogu: im uważniej, z im większą miłością będziemy się wpatrywać i wsłuchiwać w Jezusa Chrystusa, tym więcej będziemy wiedzieli, kim jest Bóg; że jest On miłością, w której jesteśmy zanurzeni zawsze i wszędzie”.

Jezus powiedział do ludu: „Ja jestem chlebem życia. Kto do Mnie przychodzi, nie będzie łaknął; a kto we Mnie wierzy, nigdy pragnąć nie będzie.

Powiedziałem wam jednak: Widzieliście Mnie, a przecież nie wierzycie. Wszystko, co Mi daje Ojciec, do Mnie przyjdzie, a tego, który do Mnie przychodzi, precz nie odrzucę, ponieważ z nieba zstąpiłem nie po to, aby pełnić swoją wolę, ale wolę Tego, który Mnie posłał. Jest wolą Tego, który Mnie posłał, abym nic nie stracił z tego wszystkiego, co Mi dał, ale żebym to wskrzesił w dniu ostatecznym. To bowiem jest wolą Ojca mego, aby każdy, kto widzi Syna i wierzy w Niego, miał życie wieczne. A Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym. (J 6, 35-40)

Ewangelia Jana 6,37. II. GRZECH, KTÓREGO NIE MOŻNA WYBACZYĆ (cd) Jednak obietnica Pisma Świętego brzmi: „Tego, który do mnie przychodzi, nie wyrzucę precz Ewangelia Jana 6,37. To stwierdzenie nie ma daty ważności. Nie ma informacji, że „nie obowiązuje po takim a takim czasie . Ten, kto przychodzi do Chrystusa, zawsze, zawsze będzie przyjęty.

Jezus wielokrotnie w Ewangelii porównuje siebie do różnych rzeczy lub osób (Dobry Pasterz, Winny Krzew, Droga, Prawda, Życie, Brama, Światłość Świata). Tym razem nazywa siebie chlebem życia. Każde z tych określeń zwraca uwagę na jakiś szczegółowy aspekt misji Jezusa, przybliża nam Jego naturę czy działanie. Jezus – chleb jest tym, który syci nasze łaknienie. Nikt poza Bogiem nie może w pełni zaspokoić głodu człowieka, ponieważ stworzeni jesteśmy na podobieństwo Boże, nosimy zatem w sobie pierwiastek boskości. Jasno dziś Jezus mówi jednak, że nasycenie pragnienia zależy także od naszej wiary w Niego.

Jest takie opowiadanie “O dwóch żebrakach”, którzy docierają “za chlebem” na dwór do króla. Ten hojnie obdarowuje ich pokarmem. Pierwszy z żebraków podziękował królowi za jego serce i wspaniałomyślność; drugi natomiast podziękował Bogu za to, że obdarzył króla taką władzą i takimi środkami, iż może on pomagać swoim podwładnym. Ale postawa ta nie podobała się monarsze.

Gdy żebracy przyszli na dwór po raz kolejny kazał upiec dwa jednakowe chleby i do jednego włożyć parę drogich kamieni, które miały być osobistym podarunkiem i nagrodą dla tego, który chwalił króla. Ten co chwalił Boga, miał otrzymać zwykły bochenek.

Piekarz zrobił, jak król przykazał. Gdy jednak żebracy opuścili pałac, żebrak chwalący króla zauważył że jego bochenek ma podejrzany ciężar. Myśląc więc, że jest źle wypieczony, wymienił się z kolegą. Gdy ten drugi rozkroiwszy chleb znalazł hojny dar, podziękował serdecznie Bogu, iż w ten niespodziewany sposób uwolnił go od żebrania.

My bardzo często zatrzymujemy się nad tym co widzi nasze oko, usłyszy ucho, czy dotknie dłoń. Tymczasem są w nas też inne pragnienia. O wiele większe i głębsze. Mają one swoje źródło w sercu i pragnieniu poznania samego Boga…

Praktyka medytacji jest bez wątpienia jedną z tych dróg, na których Pan Bóg te pragnienia zaspokaja.

Problem w tym, że łatwo je zagłuszyć skupieniem na tym, co zewnętrzne, czego najczęściej pożądamy. Dlatego św. Jan Apostoł przestrzega nas przed pożądliwością ciała, pożądliwością oczu i pychą, mówiąc, że nie pochodzą od Ojca, lecz od świata (1 J 2,16)

Chrystus mówi nam, że mamy spełniać wolę Boga. Jest to zadanie, którego nie można zlekceważyć, gdyż od jego wypełnienia zależy jakość naszego życia… To czy wypełnimy je byle czym, czy też pozwolimy je wypełnić Bogu tym, o czym On wie, że jest nam potrzebne to wielka różnica.

Jest bardzo mało ludzi, którzy przeczuwają, co Bóg uczyniłby z nich, gdyby zaparli się siebie i całkowicie oddali się Chrystusowi Panu, aby On ukształtował ich dusze w swych dłoniach i dlatego boją się Mu powierzyć bez reszty. Tymczasem Bóg nas stworzył, czyli powołał do istnienia, by pierwotne dobro, które w Tobie złożył, zostało przemienione w większe dobro i udoskonalone w Tobie. (św. ojciec Pio)

I ufamy, że właśnie ta przemiana dokonuje się w medytacji, gdzie uczymy się zapierać siebie i całkowicie powierzać się Jezusowi przychodzącemu w jego słowie i łasce, po to by On wciąż nas kształtował w swoich miłujących dłoniach zaczynając od naszych serc.

Z Ewangelii według Świętego Łukasza

W pierwszy dzień tygodnia dwaj uczniowie Jezusa byli w drodze do wsi, zwanej Emaus, oddalonej o sześćdziesiąt stadiów od Jeruzalem. Rozmawiali oni z sobą o tym wszystkim, co się wydarzyło. Gdy tak rozmawiali i rozprawiali z sobą, sam Jezus przybliżył się i szedł z nimi. Lecz oczy ich były jakby przesłonięte, tak że Go nie poznali.

On zaś ich zapytał: «Cóż to za rozmowy prowadzicie z sobą w drodze?» Zatrzymali się smutni. A jeden z nich, imieniem Kleofas, odpowiedział Mu: «Ty jesteś chyba jedynym z przebywających w Jerozolimie, który nie wie, co się tam w tych dniach stało».

Zapytał ich: «Cóż takiego?»

Odpowiedzieli Mu: «To, co się stało z Jezusem Nazarejczykiem, który był prorokiem potężnym w czynie i słowie wobec Boga i całego ludu; jak arcykapłani i nasi przywódcy wydali Go na śmierć i ukrzyżowali. A my spodziewaliśmy się, że On właśnie miał wyzwolić Izraela. Ale po tym wszystkim dziś już trzeci dzień, jak się to stało. Nadto, jeszcze niektóre z naszych kobiet przeraziły nas: były rano u grobu, a nie znalazłszy Jego ciała, wróciły i opowiedziały, że miały widzenie aniołów, którzy zapewniają, iż On żyje. Poszli niektórzy z naszych do grobu i zastali wszystko tak, jak kobiety opowiadały, ale Jego nie widzieli».

Na to On rzekł do nich: «O, nierozumni, jak nieskore są wasze serca do wierzenia we wszystko, co powiedzieli prorocy! Czyż Mesjasz nie miał tego cierpieć, aby wejść do swej chwały?» I zaczynając od Mojżesza, poprzez wszystkich proroków, wykładał im, co we wszystkich Pismach odnosiło się do Niego.

Tak przybliżyli się do wsi, do której zdążali, a On okazywał, jakby miał iść dalej. Lecz przymusili Go, mówiąc: «Zostań z nami, gdyż ma się ku wieczorowi i dzień się już nachylił». Wszedł więc, aby zostać wraz z nimi. Gdy zajął z nimi miejsce u stołu, wziął chleb, odmówił błogosławieństwo, połamał go i dawał im. Wtedy otworzyły się im oczy i poznali Go, lecz On zniknął im z oczu. I mówili między sobą: «Czy serce nie pałało w nas, kiedy rozmawiał z nami w drodze i Pisma nam wyjaśniał?»

W tej samej godzinie zabrali się i wrócili do Jeruzalem. Tam zastali zebranych Jedenastu, a z nimi innych, którzy im oznajmili: «Pan rzeczywiście zmartwychwstał i ukazał się Szymonowi». Oni również opowiadali, co ich spotkało w drodze i jak Go poznali przy łamaniu chleba. (Łk 24, 13-35)

Ewangelia jest długa, więc komentarz powinien być dla równowagi krótki…

Scena Ewangeliczna, którą opisuje św. Łukasz (i tylko on) nieodmiennie kojarzy mi się z doświadczeniem medytacji. To właśnie z ta scena zainspirowała mnie by nasz medytacyjny blog nazwać „Droga Medytacji”.

Bo czy nie jest tak, że chrześcijańska medytacja polega właśnie na tym, że my wyruszamy w tę drogę podejmując trud praktyki a Jezus przyłącza się do nas i już wszystko, co dzieje się w medytacji potem jest owocem naszej współpracy z Jezusem, z Jego łaską. A ściśle rzec biorąc – tak jak w przypadku uczniów idących do Emaus – wsłuchania się w Słowo a następnie pod wpływem tego słuchania zaproszenia Jezusa do głębszego spotkania na płaszczyźnie serca.

Dla mnie osobiście jest coś ogromnie pocieszającego w tym, że ta Ewangelia mówi też o tym, że ktoś może jeszcze nie umieć rozpoznać Jezusa, a jednak może się z Nim spotkać naprawdę. (Tak zresztą było wcześniej z Marią Magdaleną przy grobie tak jest z uczniami idącymi do Emaus, tak jest też z apostołami łowiącymi ryby w Morzu Tyberiadzkim już po zmartwychwstaniu). Dla mnie to wielka lekcja pokory, gdy rozmawiam z niewierzącymi, ale poszukującymi ludźmi.

Wszystkie te sytuacje mają w sobie coś wspólnego. Mianowicie w każdej z nich człowiek jest w drodze a Jezus wychodzi mu naprzeciw. Bo przecież tak naprawdę od czasów ogrodu Eden to On – Bóg szuka człowieka.

Można powiedzieć nawet więcej: dwaj uczniowie uciekali do Emaus, żeby zatrzeć za sobą wszelkie ślady znajomości z Jezusem a ostatecznie spotykają Go aż na dwa sposoby. Po pierwsze: z uwagą i wiarą wsłuchują się w Niego; po drugie: wychodzą naprzeciw Jezusowi przez swoją gościnność.

Czy nie to dzieje się w każdej medytacji? Najpierw wsłuchujemy się z uwagą i wiara w Słowo aby następnie użyczyć Mu gościnności w sowim sercu. Bo to właśnie serce jest tym najbardziej intymnym miejscem spotkania z Bogiem w nas. Pod wpływem mocy Słowa, w które się wsłuchujemy w medytacji i działającej w nas łaski otwiera się brama serca, by zaprosić tam Jezusa. Serce zaś to przestrzeń, w której rozpoznajemy Chrystusa przez miłość. Jak pisze benedyktyn ojciec Jan Paweł Konobrodzki: „Serce ma zmysł dzięki któremu możemy poznawać i kochać Boga, który będąc poznawanym w ten sposób staje się rzeczywiście odczuwalny”. [Jan Paweł Konobrodzki OSB, Pustynne szlaki]

I na tej zasadzie medytacja monologiczna staje się modlitwą serca, modlitwą miłującej obecności.

Z Ewangelii według Świętego Mateusza

Jeden z Dwunastu, imieniem Judasz Iskariota, udał się do arcykapłanów i rzekł: «Co chcecie mi dać, a ja wam Go wydam?» A oni wyznaczyli mu trzydzieści srebrników. Odtąd szukał sposobności, żeby Go wydać.

W pierwszy dzień Przaśników przystąpili do Jezusa uczniowie i zapytali Go: «Gdzie chcesz, żebyśmy Ci przygotowali spożywanie Paschy?»

On odrzekł: «Idźcie do miasta, do znanego nam człowieka i powiedzcie mu: „Nauczyciel mówi: Czas mój jest bliski; u ciebie urządzam Paschę z moimi uczniami”». Uczniowie uczynili tak, jak im polecił Jezus, i przygotowali Paschę.

Z nastaniem wieczoru zajął miejsce u stołu razem z dwunastu uczniami. A gdy jedli, rzekł: «Zaprawdę, powiadam wam: jeden z was Mnie wyda».

Bardzo tym zasmuceni, zaczęli pytać jeden przez drugiego: «Chyba nie ja, Panie?»

On zaś odpowiedział: «Ten, który ze Mną rękę zanurzył w misie, ten Mnie wyda. Wprawdzie Syn Człowieczy odchodzi, jak o Nim jest napisane, lecz biada temu człowiekowi, przez którego Syn Człowieczy będzie wydany. Byłoby lepiej dla tego człowieka, gdyby się nie narodził».

Wtedy Judasz, który miał Go wydać, rzekł: «Czyżbym ja, Rabbi?» Odpowiedział mu: «Tak, ty». (Mt 26, 14-25)

Zdrada drugiego człowieka zawsze boli, bo burzy nasze dotychczasowe życie; nadwyręża nasze zaufanie; niszczy relacje. Pozostajemy często z rozdartym sercem pomiędzy tym “pięknym, co było”, a tym “smutnym, co jest tu i teraz”. Pozostaje pustka i świadomość tego, że stan radości już więcej nie powróci. Zostajemy odarci z czegoś, co było dla nas bezcenne. Czujemy się oszukani, samotni i rozgoryczeni.

Mówię o tak wielu owocach zdrady, bo warto zadać sobie pytanie, czy zdajemy sobie sprawę z tego, że nasza zdrada boli też Boga. A Zdradą jest każdy grzech. A święty Jan doda. Żeby nie było wątpliwości, że:  „Jeśli mówimy, że nie mamy grzechu, to samych siebie oszukujemy i nie ma w nas prawdy.” [1 J1,8] Oczywiście różni nas to, że Bóg nie przestaje wierzyć w człowieka i nie przestaje o niego walczyć pomimo często wielokrotnej zdrady.

Tak jest w przypadku Judasza. Pan Jezus naprawdę do końca walczy o Judasza do końca. Podczas Ostatniej Wieczerzy przekazuje mu Pan Jezus kawałek chleba. W kulturze semickiej było to znakiem wyróżnienia, stanowiło jakby komunikat: „Na przyjaźni z tobą szczególnie mi zależy”.

Potem próbuje nim wstrząsnąć, dając mu do zrozumienia, że zna jego zamiary. Judasz jednak jest tak zatwardziały w swojej decyzji, że nawet takie słowa nie robią na nim wrażenia.

Ostatni raz próbuje Zbawiciel ratować swojego zbłąkanego ucznia w Ogrodzie Oliwnym, kiedy Judasz już przyszedł wydać Go w ręce tych, którzy mieli zamiar Go zabić. „Przyjacielu – mówi mu wówczas Jezus – pocałunkiem zdradzasz Syna Człowieczego”.

Jezus uczy nas wolności względem siebie. Nigdy do końca nie wiemy, jak postąpimy w danej sytuacji. To przekonanie powinno utwierdzać nas w wierze, która zakłada zaufanie tylko samemu Bogu. Nawet wówczas, gdy nie zawsze robimy to, co trzeba. On jako jedyny potrafi również z naszych zdrad, z naszego zła wyprowadzić dobro. I będzie o nas walczył do końca.

Również medytacja monologiczna, gdzie wsłuchujemy się w Jego słowo i uczymy się dawać mu posłuch przed innymi głosami, które pragną zawładnąć naszymi sercami jest walką o nasze serca, choć może nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę.